Çene Ekleminde Değerlendirme Nasıl Yapılır?

Çene eklemi (TME) problemleri, çene ağrısı, ağız açmada kısıtlılık, çene hareketleri sırasında ses gelmesi, çiğneme sırasında rahatsızlık ve diş sıkma gibi farklı şikâyetlere neden olabilir. Bu nedenle çene eklemi değerlendirmesi, yalnızca eklemin kendisine bakılarak değil, çene ve çevresindeki yapıların birlikte değerlendirilmesiyle yapılmalıdır.

Çene eklemi nedir?

Çene eklemi, tıbbi adıyla temporomandibular eklem (TME), alt çeneyi kafatasına bağlayan ve konuşma, çiğneme ve ağız açma-kapama gibi günlük fonksiyonlarda önemli rol oynayan bir eklemdir.

Çene eklemi; kaslar, bağlar, eklem yüzeyleri ve çevre dokularla birlikte çalışır. Bu nedenle çene bölgesindeki problemlerin değerlendirilmesinde yalnızca ağrının bulunduğu bölgeye odaklanmak yeterli olmayabilir.

Çene eklemi değerlendirmesinde nelere bakılır?

Çene ağrısı veya temporomandibular eklem problemi olan bir kişinin değerlendirilmesinde farklı parametreler birlikte ele alınabilir.

1. Çene hareket açıklığı

İlk olarak ağız açma ve kapama hareketleri değerlendirilir. Ağız açılırken çenenin hareket yolu, hareket sırasında oluşan asimetri veya deviasyon ve hareketin kısıtlanıp kısıtlanmadığı incelenebilir.

2. Çene ekleminden gelen sesler

Ağız açıp kapama sırasında klik, krepitasyon veya farklı eklem sesleri olup olmadığı değerlendirilir.

Ancak çene ekleminden ses gelmesi tek başına bir problem veya hastalık anlamına gelmez. Eklem sesi; ağrı, hareket kısıtlılığı ve diğer klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

3. Çiğneme kaslarının değerlendirilmesi

Çiğneme fonksiyonunda görev alan özellikle masseter ve temporal kasların durumu değerlendirilir.

Kaslarda hassasiyet, gerginlik veya palpasyonla ortaya çıkan ağrı olup olmadığı incelenebilir. Özellikle diş sıkma ve bruksizm şikâyeti bulunan kişilerde çiğneme kaslarının değerlendirilmesi önem taşıyabilir.

4. Boyun ve baş bölgesinin değerlendirilmesi

Çene bölgesi ile boyun ve baş bölgesi arasında fonksiyonel bir ilişki bulunur. Bu nedenle çene eklemi değerlendirilirken boyun hareketleri, baş-boyun pozisyonu ve ilgili kasların durumu da değerlendirilebilir.

Bu yaklaşım, özellikle çene şikâyetlerine boyun ağrısının veya baş bölgesindeki rahatsızlıkların eşlik ettiği kişiler açısından önemlidir.

5. Diş sıkma ve günlük alışkanlıklar

Değerlendirme sırasında kişinin günlük alışkanlıkları da sorgulanabilir.

Örneğin:

* Diş sıkma veya diş gıcırdatma

* Sakız çiğneme

* Tek taraflı çiğneme

* Uzun süre konuşma

* Stres dönemlerinde çene kaslarını sıkma

* Sabahları çene bölgesinde yorgunluk veya ağrı

gibi faktörler değerlendirme sürecinde dikkate alınabilir.

Çene ağrısının nedeni nasıl belirlenir?

Çene ağrısının tek bir nedeni olmayabilir. Eklem, kaslar, boyun bölgesi ve kişinin günlük alışkanlıkları şikâyetlerin oluşmasında veya devam etmesinde rol oynayabilir.

Bu nedenle çene eklemi problemi değerlendirmesi, kişinin şikâyetlerinin ayrıntılı olarak dinlenmesi ve klinik değerlendirme bulgularının birlikte ele alınmasıyla gerçekleştirilir.

Çene eklemi problemlerinde fizyoterapinin yeri

Fizyoterapide değerlendirme sonrasında kişinin ihtiyaçlarına uygun bir yaklaşım planlanabilir. Bu yaklaşım; egzersiz, manuel terapi, hareket eğitimi ve kişinin günlük yaşam alışkanlıklarına yönelik önerileri içerebilir.

Uygulanacak yöntem kişinin değerlendirme bulgularına ve ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.

Çene ağrısı ve TME problemi için ne zaman değerlendirme alınmalı?

Aşağıdaki şikâyetlerden biri veya birkaçı varsa profesyonel değerlendirme düşünülebilir:

* Çene ekleminde ağrı

* Ağız açmada kısıtlılık

* Çene hareketlerinde asimetri

* Çene ekleminden ses gelmesi

* Çiğneme sırasında ağrı veya rahatsızlık

* Çene kaslarında hassasiyet

* Diş sıkma veya diş gıcırdatma

* Çene ve boyun bölgesinde birlikte görülen ağrı

Çene eklemi problemlerinde doğru değerlendirme, uygun yaklaşımın belirlenmesindeki ilk adımlardan biridir.

Ankara’da çene ağrısı, temporomandibular eklem (TME) problemleri ve çene hareket bozuklukları konusunda fizyoterapi değerlendirmesi hakkında bilgi almak için Uzm. Fzt. Sezer Suvay ile iletişime geçebilirsiniz.